Temel Haber
AA
Oluşturulma Tarihi: Nisan 22, 2026 07:00
Çanakkale Savaşları’nın tıbbi bilançosuna ait belge 111 yıl sonra ortaya çıkarıldı. Rapor Çanakkale destanının sadece siperlerde değil, 41 bini aşkın yaralının yaşam mücadelesi verdiği hastane çadırlarında da olağanüstü bir çabayla yazıldığını kanıtladı.
ÇANAKKALE Savaşları Enstitüsü Müdürü Utkan Emre Er, Çanakkale muharebelerine dair bugüne kadar pek çok araştırma ve zayiat tablosu yayımlanmışken, savaşın tıbbi bilançosunu tüm çıplaklığıyla gözler önüne seren eşsiz bir belgenin ilk defa gün yüzüne çıktığını belirtti. Er, “1915 tarihli bu rapor doğrudan 3. Kolordu ve Şimal Grubu Başhekimi Ali Rıza tarafından kaleme alınmış” dedi.
Er, şöyle konuştu: “Raporda yer alan sayılar, o daracık coğrafyada yaşanan insan kaybının vahametini gözler önüne seriyor. Düşünün ki sadece 3. Kolordu’nun savunduğu harp sahasından tam 41 bin 471 yaralı toplanarak kayıt altına alınmış. Bu askerlerden 40 bini aşkın bölümü sargı yerlerine ve hastanelere sevk edilirken, ateş hattından sağ çıkarılan 2 bin 549 kahraman Türk askeri ise hastane koğuşlarında son nefesini vererek şehit düşmüş. Bu rakamlar bizlere Çanakkale’deki destanın yalnızca siperlerde veya yeraltı lağım muharebelerinde değil, hastane çadırlarında da olağanüstü bir mücadeleyle yazıldığını net şekilde kanıtlıyor. Yayımladığımız bu evrak, Osmanlı ordusunun lojistik ve sağlık yapılanmasındaki gücünü de ortaya koymaktadır.”
Er, askeri hastanelerin sadece Çanakkale merkez ile sınırlı kalmadığını aktararak, konuşmasını şöyle sürdürdü:
DOMDOM KURŞUNLARI KULLANMIŞLAR
“Belgedeki en sarsıcı detaylardan biri ise uluslararası harp hukukuna aykırı olan silahların kullanımıdır. Resmi kayıtlara göre çarpma anında genişleyerek ağır doku tahribatı yaratan ve savaş suçu sayılan ‘domdom kurşunları’ ile tam 332 Türk askeri yaralanmıştır.”
Utkan Emre Er, muharebelerin en çetin anlarına sahne olan göğüs göğse çarpışmaların da başhekimliğin raporunda yer bulduğunu belirterek,
“Raporda 83 askerimizin süngü hücumunda en kanlı şekilde yaralandığı veya şehit düştüğü kayda geçirilmiş. Bu istatistik, çarpışmaların ne kadar acımasızca geçtiğini ve süngünün harp sahasındaki ölümcül etkisini kanıtlıyor” diye konuştu.
