Temel Haber
NASA’nın Ay’a dönüş programı yeni bir aşamaya girerken, ABD yönetimi de uzun süreli Ay görevleri için nükleer enerjiye dayalı yeni yol haritasını devreye aldı. Yeni plana göre NASA, Pentagon ve Enerji Bakanlığı, Ay yörüngesinde ve ileride Ay yüzeyinde kullanılabilecek reaktör sistemleri için hızlandırılmış çalışma yürütecek.
NASA’nın Ay görevleri, insanlığın yeniden Ay’a dönmesinin ötesinde, burada daha uzun süre kalabilmesini hedefliyor. Bu nedenle enerji konusu kritik başlıklardan biri haline geldi. ABD yönetiminin yeni planı da tam olarak bu noktaya odaklanıyor. Hedef, Ay çevresinde ve Ay yüzeyinde çalışabilecek nükleer sistemlerle gelecekte kurulması planlanan kalıcı insan varlığının önünü açmak.
GÜNEŞ YETMEYEBİLİR
Ay’da enerji üretimi sanıldığından daha zor. Çünkü Ay’da bir gündüz ve bir gece yaklaşık 14’er Dünya günü sürüyor. Bu da kurulacak herhangi bir üssün yaklaşık iki hafta boyunca karanlıkta kalabileceği anlamına geliyor. Böyle bir ortamda yalnızca güneş enerjisine güvenmek yeterli görülmüyor.
Üstelik Ay’da fosil yakıt, rüzgâr ya da akan su gibi klasik enerji kaynakları da bulunmuyor. Bu yüzden uzun süreli görevler, yaşam alanları, iletişim sistemleri ve bilimsel ekipmanlar için kesintisiz enerji sağlayabilecek en güçlü seçeneklerden biri olarak nükleer reaktörler öne çıkıyor.
HEDEFTE AY REAKTÖRÜ VAR
Yeni plana göre NASA’nın Ay yüzeyinde çalışabilecek orta güçte bir reaktör sistemi geliştirmesi isteniyor. Bu sistemin en az 20 kilovat elektrik üretebilmesi hedefleniyor. Aynı zamanda özel şirketlerle daha küçük reaktörler üzerinde de çalışılması planlanıyor. İlerleyen yıllarda bu sistemlerin daha güçlü hale getirilmesi amaçlanıyor.
Pentagon’un da uzayda çalışabilecek nükleer sistemlerin olası kullanım alanları konusunda Beyaz Saray’a kısa sürede sunum yapması bekleniyor. Enerji Bakanlığı ise teknik bilgi, araştırma ve geliştirme desteği verecek. Yani plan yalnızca NASA’nın değil, birkaç büyük kurumun birlikte yürüteceği kapsamlı bir hazırlık sürecine işaret ediyor.
MARS YOLUNUN PROVASI
NASA’nın hedefi yalnızca Ay’a gitmek değil, Ay’ı gelecekte Mars görevleri için bir hazırlık alanına dönüştürmek. Ajansın yayımladığı yol haritasına göre Ay üssü 3 aşamada geliştirilecek. İlk aşamada gerekli altyapı ve teknik yetenekler oluşturulacak. İkinci aşamada ilk insanlı üs görevleri başlayacak. Son aşamada ise Ay yüzeyinde sürekli insan varlığı hedeflenecek.
Bu nedenle Ay’da kurulacak enerji sistemi, yalnızca birkaç günlük görevleri değil, çok daha uzun süreli yaşamı mümkün kılacak bir altyapının parçası olarak görülüyor. Nükleer enerji de bu planın merkezine yerleşmiş durumda. ABD’nin yeni yaklaşımı, Ay’ı kısa ziyaret edilen bir hedef olmaktan çıkarıp kalıcı bir üs haline getirmeyi amaçlıyor.
