Temel Haber
MİLLİYET.COM.TR / İsrail merkezli i24 kanalında yayımlanan ve İsrailli analist Eitan Lasri imzası taşıyan analizde Orta Doğu’da oluşan yeni güç dengelerinin bölgeyi çok katmanlı bir rekabet dönemine sürüklediği iddia edildi.
“Yeni Soğuk Savaş” başlıklı analizde Lübnan, Gazze ve Suriye hattında Türkiye’nin, bölgesel denklemde giderek daha belirleyici, çok boyutlu ve hızlı reaksiyon veren bir aktör olarak öne çıktığı belirtildi.
‘ANKARA’NIN ETKİSİ YAYILIYOR’
Analizde, Orta Doğu’nun Türkiye ile İsrail arasında yeni bir rekabet dönemine girdiğine dikkat çekilirken “İsrail uluslararası arenada yalnızlaşırken Türkiye’nin ise sadece tepki veren değil, bölgesel gündemi şekillendiren ve boşlukları hızla dolduran bir güç merkezi olarak hareket ediyor” denildi.
Lasri, Ankara’nın etkisinin, klasik diplomasi alanının ötesine geçerek güvenlik, enerji, savunma sanayii ve insani diplomasi gibi çoklu kanallara yayıldığını ifade etti. Öte yandan iki ülke arasında kritik 8 nokta olduğuna dikkat çekti.
TÜRKİYE’NİN STRATEJİK AĞIRLIĞI
İsrailli analist, Türkiye’nin Gazze’de insani yardım, arabuluculuk ve yeniden inşa süreçlerinde rol üstlenme kapasitesinin, bölgedeki en görünür diplomatik etki alanlarından biri olarak öne çıktığını belirterek “Ankara’nın bu alandaki varlığı, yalnızca siyasi değil aynı zamanda sahaya dokunan bir ‘uygulama gücü’ olarak değerlendiriliyor. İsrail bu konudaki kırmızı çizgileri ise geçerliliğini yitirmiş gibi görünüyor” dedi.
SURİYE’DE BELİRLEYİCİ SAHA ETKİSİ
Bununla birlikte Suriye’de Türkiye’nin güvenlik, sınır yönetimi ve yeniden yapılanma süreçlerinde en hızlı hareket eden aktörlerden biri olduğu belirten Lasri “Ankara’nın bu sahadaki varlığı, bölgenin gelecekteki siyasi ve ekonomik mimarisini doğrudan etkileyebilecek düzeyde. Ayrıca Türkiye’nin altyapı ve ticaret bağlantıları üzerinden geliştirdiği projeler, bölgesel ulaşım ve enerji hatlarında kritik bir merkez oluşturma potansiyeline sahip” ifadesinde bulundu.
LÜBNAN VE DİPLOMATİK NÜFUZ ALANI
Lübnan’da değişen güç dengeleri içinde Türkiye’nin diplomatik ve ekonomik kanallar üzerinden artan görünürlüğü, bölgedeki çok aktörlü yeni düzenin önemli bir parçası olarak değerlendirildiğine dikkat çeken Lasri “Ankara’nın bu sahadaki esnek diplomasi kapasitesi dikkat çekiyor” dedi.
DOĞU AKDENİZ’DE DENGE KURUCU ROL
Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin “Mavi Vatan” doktrini çerçevesinde geliştirdiği deniz yetki alanı politikasının, bölgesel enerji denkleminde belirleyici unsurlardan biri olarak görüldüğü belirtilen analizde “Türkiye’nin bu alandaki varlığı, sadece savunmacı değil aynı zamanda oyun kurucu bir jeopolitik pozisyon olarak tanımlanıyor” denildi.
YÜKSEK TEKNOLOJİLİ SAVUNMA GÜCÜ
Türkiye’nin çok katmanlı hava savunma sistemi “Çelik Kubbe” ve uzun menzilli füze programları, savunma sanayii alanında ulaştığı seviye açısından bölgesel dengeyi etkileyen kritik gelişmeler arasında yer aldığını ifade eden Lasri, “Bu dönüşüm, Türkiye’nin yalnızca bölgesel değil, aynı zamanda caydırıcılık üretebilen yüksek teknolojili bir savunma gücü haline geldiğini gösteriyor” dedi.
EKONOMİK VE DİPLOMATİK ETKİ GENİŞLEMESİ
Türkiye’nin ticaret, diplomasi ve uluslararası hukuk alanlarında yürüttüğü girişimlere dikkat çeken Lasri “Türkiye’nin İsrail’e yönelik ticari ambargoları, uluslararası platformlardaki girişimleri ve hukuk temelli diplomatik hamleleri dikkat çekici gelişmeler olarak sıralanıyor. Ankara’nın bu çok kanallı dış politika yaklaşımı, bölgesel etkisini artıran temel faktörlerden biri olarak öne çıkıyor” ifadesinde bulundu.
BÖLGESEL İSTİKRAR DENGELERİ
Analizde Türkiye’nin bölgesel gelişmeleri güvenlik perspektifiyle yakından takip ettiği ve sınır hattındaki gelişmelere karşı yüksek hassasiyet gösterdiğinin altı çizilirken “Bu yaklaşım, Ankara’nın bölgesel güvenlik mimarisindeki merkezi rolünü güçlendiriyor” denildi.
ABD İLİŞKİLERİ TEL AVİV’İN KORKUSUNU TETİKLİYOR
Türkiye’nin ABD ile ilişkilerinin gayet iyi bir durumda olduğuna dikkat çekilen analizde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı ABD Başkanı Donald Trump’ın sürekli olarak “yakın dostu” olarak nitelendirmesini İsrail’de Washington’a karşı yalnız kalma korkusunu tetiklediği belirtildi.
‘DOĞRUDAN ÇATIŞMA OLMAYABİLİR’
Son olarak analizde Orta Doğu’daki yeni tabloda Türkiye’nin yalnızca bölgesel bir aktör değil, saha gücü, diplomatik esneklik ve savunma kapasitesiyle çok katmanlı bir stratejik merkez olarak konumladığına dikkat çekilirken “İsrail ile Türkiye arasında şekillenen bu yeni denge, doğrudan çatışmaya şu an için sebebiyet vermeyebilir; Gazze’den Suriye’ye, Doğu Akdeniz’den Kafkasya’ya uzanan geniş bir alanda nüfuz, ittifaklar, enerji hatları ve güvenlik mimarisi üzerinden yürüyen uzun vadeli bir rekabet süreci olarak değerlendiriliyor” değerlendirmesinde bulunuldu.
