Temel Haber
ABD, elektrikli hava taksiler ve yeni nesil dikey kalkış yapabilen uçaklar için önemli bir adım attı. Federal Havacılık İdaresi ile Ulaştırma Bakanlığı, elektrikli hava araçlarının gerçek koşullarda test edilmesini sağlayacak 8 pilot projeyi onayladı. Programın 26 eyalete yayılması ve ilk testlerin bu yaz başlaması planlanıyor. Washington yönetimi bu adımla hem yeni nesil havacılıkta ABD şirketlerini öne çıkarmayı hem de hava taksileri, bölgesel ulaşım, kargo taşımacılığı ve acil sağlık hizmetleri gibi alanlarda yeni bir dönemin kapısını aralamayı hedefliyor.
Projede öne çıkan şirketler arasında Archer Aviation, Beta Technologies, Joby Aviation ve Wisk yer alıyor. Sistem, şirketlere tam ticari sertifikasyon tamamlanmadan önce sınırlı ama gerçek operasyon ortamında deneyim kazanma fırsatı verecek. Yetkililer bunun, ileride hazırlanacak güvenlik standartları ve kurallar için de önemli veri sağlayacağını söylüyor. Programa toplam 30 başvuru yapıldığı, bunların içinden 8 projenin seçildiği belirtiliyor.
26 EYALETTE TEST
Seçilen projeler yalnızca tek bir şehir ya da bölgeyle sınırlı değil. New York ve New Jersey hattında Manhattan heliportunu da kapsayan farklı operasyon senaryoları test edilecek. Texas projesinde Dallas, Austin, San Antonio ve ileride Houston arasında bölgesel hava taksi bağlantıları planlanıyor. Pennsylvania merkezli başka bir projede ise 13 eyalette bölgesel uçuş ağlarının yeniden canlandırılması hedefleniyor. Utah öncülüğündeki çalışmanın da Pasifik Kuzeybatısı, Rocky Dağları ve Oklahoma’ya uzanan geniş bir coğrafyayı kapsaması bekleniyor.
Programın kapsamı sadece yolcu taşımacılığıyla sınırlı değil. Louisiana, Texas ve Mississippi hattında enerji sektörüne yönelik kargo ve personel taşımacılığı test edilecek. Florida’da önce kargo, ardından tıbbi müdahale ve yolcu taşımacılığı denenecek. Kuzey Carolina’da sağlık ve bölgesel uçuş senaryoları üzerinde çalışılırken, Albuquerque kentinde otonom uçuş operasyonları da sınanacak. Böylece program, hava taksinin ötesinde çok daha geniş bir kullanım alanını test etmiş olacak.
ŞİRKETLER İÇİN KRİTİK EŞİK
Elektrikli dikey kalkış yapabilen hava araçları uzun süredir “geleceğin ulaşımı” olarak tanıtılıyor. Ancak bu şirketlerin önündeki en büyük engel, sertifikasyon sürecinin hem yıllar sürmesi hem de çok yüksek maliyet gerektirmesi. Yeni pilot program bu yüzden sektör açısından kritik görülüyor. Beta Technologies, programa seçilmelerinin şirketin operasyonlara beklenenden 1 yıl daha erken başlamasını sağlayacağını açıkladı. Açıklamanın ardından bazı eVTOL şirketlerinin hisselerinde de yükseliş görüldü.
Archer ise bu süreci robotaksi testlerine benzetiyor. Şirkete göre program hem kamuoyunda güven oluşturacak hem de elektrikli hava taksilerin güvenli şekilde nasıl yaygınlaştırılacağına dair bir yol haritası oluşturacak. Archer ayrıca geliştirdiği 4 yolculu Midnight modeliyle 2028 Los Angeles Olimpiyatları sırasında hava taksi operasyonlarına hazırlanmak istediğini söylüyor. Kısacası ABD’nin başlattığı bu yeni dönem, yalnızca havacılık teknolojisinin geleceğini değil, şehir içi ve bölgesel ulaşımın nasıl şekilleneceğini de etkileyebilir.
