Temel Haber
MİLLLİYET.COM.TR / Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’nın (TPAO) Kerkük’teki petrol sahalarına ortak olması, Türkiye ile Irak arasındaki enerji iş birliğine petrol taşımacılığının ötesinde yeni bir boyut kazandırdı.
Ülkenin yurt dışındaki petrol üretimini artırma ve enerji arz güvenliğini güçlendirme hedefi doğrultusunda TPAO, bp ve ConocoPhillips ile birlikte Kerkük’teki petrol sahalarını geliştirmek üzere kurulan konsorsiyuma yüzde 15 ortak oldu.
Söz konusu ortaklık, Türkiye ileIrakarasında enerji ilişkilerinin petrol taşımacılığının ötesine geçerek ortak üretim, yatırım ve enerji altyapısı projelerini kapsayacak şekilde yeniden şekillendiği bir dönemde hayata geçirilirken İsrail basınında büyük yankı uyandırdı.
‘TARİHİ ANLAŞMA İMZALANDI’
Tel Aviv merkezli Maariv “Türkiye ile Irak arasında tarihi anlaşma: Üçüncü Nehir” başlıklı haberinde “Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Irak Başbakanı Ankara’da stratejik bir enerji anlaşması imzaladı. Bu anlaşmaya göre Türkiye günde bir milyon varile kadar petrol alabilir ve altyapı, güvenlik ve ticaret alanlarında iş birliğini derinleştirebilir” ifadelerini kullandı.
Haberde “Bu adım, uzun süredir yürürlükte olan Kerkük-Ceyhan Petrol Boru Hattı anlaşmasının sona ermesinin ardından geldi ve iki ülke, bunun yerine çok daha geniş ve kapsamlı bir enerji anlaşması oluşturmak için çalışıyor. Toplantının en önemli noktası, Türk devlet petrol şirketinin, İngiliz enerji devi BP ile birlikte tarihi Kerkük petrol sahasındaki ortaklığının açıklanması oldu” değerlendirmesinde bulunuldu.
‘DERİN ENTEGRASYON’
Öte yandan görüşmenin sadece iki ülke arasındaki ticaret hedefleri istişare etmek olmadığının öne sürüldüğü haberde “Ankara ile Bağdat yetkilileri arasında Orta Doğu’daki güvenlik sorunları karşısında jeopolitik istikrar sağlayacak ve daha önce hiç olmadığı kadar derin bir ekonomik entegrasyon kurulmuş olundu” denildi.
‘ÜÇÜNCÜ NEHİR’
Haberde Zeydi’nin açıklamaları da hatırlatılarak “Coğrafya Türkiye ile Irak’a iki nehir verdi ama onlar şimdi üçüncü nehri kuruyorlar: Ekonomi nehrini” ifadesinde bulunuldu.
‘BÜYÜK ADIM ATILDI’
İsrail basınından ICE ise “Büyük adım atıldı” başlıklı haberinde “Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Irak Başbakanı Ali el-Zaidi, bölgesel ticaret haritasını değiştirmesi beklenen kapsamlı bir enerji anlaşmasının imzalandığını duyurdu.Anlaşmanın merkezinde, Bağdat’ın Türkiye’ye günlük bir milyon varile kadar petrol akışı sağlama önerisi yer alıyor; bu da Ankara’nın diğer kaynaklardan ithalata olan bağımlılığını önemli ölçüde azaltacak bir adım olacak” ifadelerini kullandı.
‘DENGELERİ DEĞİŞTİRECEK PLAN KABUL EDİLDİ’
Bununla birlikte haberde “Petrol meselesinin ötesinde, yeni ortaklık ‘Kalkınma Yolu’ altyapı girişimine büyük önem veriyor. Bu, Basra Körfezi’ni Irak ile Türkiye toprakları üzerinden uluslararası pazarlara bağlamak üzere tasarlanmış bir ağ yani Basra’yı yeni bir ulaşım arteriyle Avrupa’ya bağlayacak ve dengeleri değiştirecek plan da kabul edilmiş olundu” denildi.
NE OLMUŞTU?
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, 1973 tarihliIrak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması’nın sona ermesinin ardından tarafların petrolün yanı sıra doğal gaz ve enerji altyapısını da kapsayan yeni bir iş birliği modeli üzerinde çalıştığını açıklamıştı.
Bayraktar, bu kapsamdaIraktarafına, BOTAŞ’ın bir yıl süreyle petrol taşımaya devam etmesini öngören geçiş düzenlemesi teklif edildiğini, bu süreçte yeni boru hattı anlaşmasının müzakere edilmesinin planlandığını belirtmişti.
Irak’ın günlük 750 bin varillik taşıma kapasitesine ihtiyaç duyduğunu ifade eden Bayraktar, mevcut akış günlük yaklaşık 180-200 bin varil seviyesinde olsa da Türkiye’nin bu kapasiteyi tahsis etmeye hazır olduğunu söylemişti.
Yeni anlaşmanın petrolün yanı sıra enerji altyapısını kapsaması ve mevcut boru hattının Basra’ya kadar uzatılmasının da hedefler arasında yer aldığı belirtilmişti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan daIraktarafıyla en kısa sürede kapsamlı bir enerji iş birliği anlaşması imzalamayı hedeflediklerini açıklamıştı.
Kerkük ortaklığı, TPAO’nun günlük 1 milyon varil petrol ve doğal gaz üretimi hedefi doğrultusunda atılan en önemli adımlardan biri olarak değerlendirilirkenIrakBaşbakanı Ali ez-Zeydi de ülkesinin Türkiye’ye günlük 1 milyon varile kadar petrol sağlayabilecek kapasiteye sahip olduğunu ifade etti.
